Voor meer rust én levenslust
Vastzittende emoties – Hoe kom je eraan en hoe kom je ervan af?

Vastzittende emoties

We denken soms dat we last hebben van vastzittende emoties maar technisch kan dat eigenlijk niet.

Eerst even dit: Waarom kunnen emoties niet vastzitten?

Ten eerste niet, omdat een van de natuurwetten zegt dat alles continu in verandering is. Ten tweede omschrijft Van Dale het woord emotie als gemoedsbeweging. Een emotie is in beweging en zit dus niet vast.

En dan: Hoe komen we aan emoties? Als je dat weet, dan weet je hoe je er vanaf komt. Bonus! Je weet dan ook meteen waarom ze niet vastzitten.

Voorbeeld

Een emotie is een reactie op je gedachten: Denk je iets wat bij je past dan voel je een verruimende emotie. Je voelt je blij, geïnspireerd en bevlogen. Geloof je echter een gedachte die niet bij je past, dan krijg je een ‘corrigerend tikje’ van je ziel: een verkrampende emotie.

Een voorbeeld uit de praktijk: Jara is getrouwd met Foppe. Ze wonen in Amsterdam maar ze hebben de afgelopen jaren keihard gewerkt aan hun tweede huis in de Achterhoek. Het einde van de verbouwing komt in zicht. Af en toe tijd is er zelfs tijd voor een glaasje achter in de tuin, aan het water.

Jara wil iets met Foppe bespreken. Dat sluimert al een tijdje, maar het sneeuwt steeds onder in de drukte van de verbouwing. Nu er wat meer rust is, neemt Jara zich voor om Het Onderwerp aan te snijden. maar dat lukt steeds niet vanwege boer Piet.

Elke keer dat ze hun stoelen richting het water sjouwen, verzamelt Jara moed: Vandaag ga ik het zeggen. En ja hoor, daar komt Piet aan. En dan zegt Foppe: Ha Piet. Biertje? Piet zegt ja, haalt een stoel, en weg is de kans om te praten.

Vluchten

De laatste keer dat boer Piet aanschoof, liep de spanning bij Jara zo op dat ze de keuken in vluchtte onder het mom van de poes eten geven. Maar, zegt ze, ik stond daar gewoon te vechten tegen mijn tranen. Ik heb zelfs mijn hoofd onder de koude kraan gehouden. Uiteindelijk zakte het wel, maar het viel niet mee om me te herpakken, het bleef maar komen. Wat moet ik daar nou mee?

Dat is wat Jara inbrengt in de sessie.

Loslaten

Als eerste vertel ik Jara dat tranen langskomen om haar terug in balans te brengen.

Tranen horen bij de emotiegroep Verdriet en duidt op loslaten.

Dit kunnen ideeën zijn of overtuigingen, een egostuk wat niet meer klopt, eigenlijk alles wat ons niet meer past en losgelaten mag worden. Een gezonde reactie van ons systeem.

Als er geen herhalende gedachten bijkomen, dan brengen de emoties uit deze groep ons in balans. Dat op zich is een mooie reden om niet tegen je tranen te vechten.

Hoe het zit met die gedachten, daar kom ik zo op terug. Maar eerst dit: Wat gebeurt er nu als de tranen maar blijven komen?

Groot verdriet

Veel mensen hebben er last van dat er een bepaalde gedachte opkomt en dat ze volschieten. Dat moet haast wel betekenen dat zich daar een groot verdriet achter schuilhoudt. Toch?

Maar hoe rijmen we dat dan met dat loslaten? Hoe kan het dat er steeds tranen terugkomen in sommige situaties?

Ontstaan van emoties

Om dat te begrijpen moeten we weten hoe emoties ontstaan. In EmotieCoaching gebruiken we daar het prisma van creatie voor. Pen en papier bij de hand? Daar komt ie:

Teken een driehoek. Schrijf langs de linkerpoot: Gedachte met een pijl omhoog, langs de rechter een pijl naar beneden met Overtuiging, en bij de onderste streep schrijf je het woord Emotie.

Prisma van creatie

Terug naar Jara. Ze staat in de keuken en ze huilt omdat ze ergens verdrietig om is. Zo hebben we het geleerd van kinds af aan; je huilt, dus je bent verdrietig. Alsof tranen een graadmeter zijn van de hoeveelheid intern verdriet. Hoe meer en hoe vaker tranen, hoe groter het verdriet.

Soms is dat zo. Maar als tranen blijven terugkomen en geen opluchting geven, hebben we dan last van vastzittende emoties? Of is er iets anders aan de hand?

We weten nu dat tranen ons terug in balans brengen. Dus wat brengt ons dan steeds uit balans?

Om dit te begrijpen, gebruiken we het prisma van creatie: Dit model legt uit hoe emoties ontstaan: Een overtuiging volgt op een gedachte en een emotie volgt op een overtuiging.

Gedachte

Als eerste een gedachte, waar komt die vandaan? Niemand weet dat. Laten we het houden op de oersoep.

Per dag komen er zo’n 60.000 willekeurige gedachten voorbij. Af en toe eentje pikken we er eentje uit en die nemen we voor waarheid aan. Hatsjee, das een overtuiging.

Nu komt het: als zo’n overtuiging niet klopt bij je zielspad, bij wie je in wezen bent, dan volgt daar een emotie op.

Een emotie is een seintje van je ziel

een blij gevoel zegt ja

een verkrampend gevoel zegt nee

Eigenlijk is een emotie dus een seintje van je ziel, dat zegt: Ja, meer van dit! bij blije emoties, of Nee, niet goed voor je! bij verkrampende emoties.

Tranen herstellen

Tranen verschijnen niet altijd als aanwijzing dat je een groot verdriet met je meedraagt, waardoor je moet huilen. Veel vaker komen tranen langs om je te herstellen van een overtuiging die niet, of niet meer, bij je past.

Komen de tranen steeds terug, dan weten we nu dat de overtuiging dus steeds herhaald wordt. Dan vissen we steeds dezelfde soort gedachten uit die oersoep. En daardoor moeten de tranen steeds terugkomen om je weer in balans te brengen.

Overtuiging

Nu de vertaalslag naar Jara en boer Piet: Jara voelt zich afgewezen door haar man omdat hij een kletsje met boer Piet lijkt te verkiezen, boven een goed gesprek met haar. Maar Foppe volgt slechts zijn ingeving van dat moment.

Leggen we het prisma van creatie op de situatie met boer Piet, dan gelooft Jara een gedachte die niet klopt bij wie ze is: Ze gelooft dat ze afgewezen wordt door Foppe: Een weinig constructieve gedachte die haar uit balans brengt. Op die overtuiging volgt dus de emotie: tranen, om haar terug in balans te brengen.

Blijft Jara kiezen voor dit soort gedachten, ook wel rumineren genoemd, dan moeten de tranen steeds terugkomen om haar opnieuw in balans te brengen.

Keuzemoment

Hoe komen we nou uit die cirkel? Als de emotie daar eenmaal is, zul je ‘m uit moeten zitten.

Maar we hebben een keuzemoment. Die zit in het bovenste puntje van de driehoek. Daar, waar je die ene gedachte nog terug kunt duwen: Foppe praat liever met boer Piet.

Op die overtuiging geeft je emotionele systeem direct al een reactie. Een zacht krampje, soms te zacht om op te merken.

Vastzittende emoties

Emoties geven feedback

Geeft niks, want onze emoties blijven terugkomen om ons te helpen. De volgende overtuiging Foppe gaat me uit de weg, geeft al een sterkere emotie. En de overtuiging Foppe wijst me af, trekt alweer de volgende aan: Foppe houdt niet van me, tuurlijk, ik ben ook niet de moeite waard, etc. Met alle emoties van dien.

Zo denderen we langs die rechterpoot van de driehoek naar beneden. Met steeds sterkere emoties die ons waarschuwen: Ho even! Je gelooft iets wat niet goed voor je is!

Emoties als aanwijzingen

We krijgen dus steeds ‘corrigerende aanwijzingen’ van onze ziel. Of ons hogere zelf, het innerlijk weten, geef het maar een naam. Hoe eerder je die aanwijzingen opmerkt, hoe makkelijker je de overtuiging terug duwt: Aha, weer een gedachte. Ik geloof ‘m lekker niet.

Het vergt wat aandacht om onze blije én verkrampende emoties op te merken, maar oefening baart kunst. Heb je de emotie te pakken, dan kun je de gedachte onderzoeken. Dat is een kwestie van oefenen.

Maar de winst, jongens, ooh, de winst is zo zoet. Té leuk om niet te proberen, toch?

Aandacht verleggen

Een paar dagen later krijg ik Jara aan de lijn: Ja luister eens, ik oefen me suf met die emoties en gedachten, en nu kwam die boer Piet wel langs, maar nu krampten mijn emoties niet, dus kon ik niet oefenen!

Jara! Wake up my dear! Omdat je je aandacht verlegt naar je ervaring in het lichaam, hoeft het niet meer zo hard te krampen.

En nu je weet dat emoties slechts feedback zijn op je gedachten, weet je dus ook dat emoties niet vast kunnen zitten. Of… kies je misschien steeds dezelfde gedachten uit de oersoep?

Het keuzemoment bovenin de driehoek is onze poort naar bevrijding.

Werkt zelfs zonder dat je het in de gaten hebt 😉

Probeer maar eens.

Loop je steeds tegen hetzelfde aan en kom je er niet uit? Maak een afspraak via de groene knop.
Daar heb je de rest van je leven plezier van.
Beloofd.

Weet je welkom.

Elke week zo’n artikel in je mailbox? Laat dan je email achter.
Elke zondag de EmotieGids. Bij je ontbijt.
Lekker positief en duurzamer dan de krant. 

De ervaringen van de mensen uit mijn artikelen zijn gebaseerd op wat ik tegenkom in de sessies of in het leven. De namen zijn fictief en enige overeenkomst met personen berust op louter toeval. 
Wil je ervaren wat een EmotieCoach sessie voor jou kan doen? Stuur me een mailtje of maak een afspraak op 06 21211086.

2 Comments
Kitty Kilian
Kitty Kilian

Hee. Ik dacht dat rumineren een soort zinloos piekeren was.

Henriette
Henriette

Ach ja.. woordendingetje? Ik weet niet of er in de praktijk nou zoveel verschil in zit, maar het komt helaas veel voor. Beiden lijken me vrij zinloos maar daarom nog niet makkelijk te beheersen 😉 Vandaar mijn uitleg hoe dat soort processen gaan, inzicht kan al heel veel doen.

Wikipedia zegt: Rumineren is het herhaaldelijk langdurig denken over (of herkauwen van) je gevoelens en problemen. In vaktermen wordt een onderscheid gemaakt met piekeren, dat meer op de toekomst gericht is. Vrouwen blijken meer te rumineren dan mannen.